Μια λέξη. Τόσο μικρή, κι όμως τόσο βαριά. Μια λέξη που κουβαλά μέσα της σεβασμό, δύναμη, φόβο και αξιοπρέπεια. Μια λέξη που δεν δίνει απλώς τον τίτλο του βιβλίου. Γίνεται η σφραγίδα μιας ολόκληρης εποχής και ο καθρέφτης των ανθρώπων που προσπαθούν να κρατηθούν όρθιοι ενώ όλα γύρω τους καταρρέουν.
Η Αλεξάνδρεια του 1882 απλώνεται μπροστά στα μάτια του αναγνώστη με έναν τρόπο σχεδόν μαγευτικό. Τα πολύβουα σοκάκια, οι μυρωδιές της Ανατολής, οι ευρωπαϊκές επιρροές, τα αρχοντικά, τα λιμάνια, οι αγορές και οι ψίθυροι που ταξιδεύουν από στόμα σε στόμα συνθέτουν μια πόλη που μοιάζει ζωντανή. Μια πόλη που αποπνέει πλούτο και λάμψη, την ίδια στιγμή που κάτω από την επιφάνειά της σιγοκαίει η σπίθα μιας μεγάλης καταστροφής.
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό σκηνικό, η Σμαραγδή χαράζει τη δική της πορεία. Δεν είναι μια ηρωίδα φτιαγμένη για να εντυπωσιάζει. Είναι μια γυναίκα που αναγκάζεται να μεγαλώσει μέσα σε έναν κόσμο που αλλάζει βίαια. Κάθε επιλογή της έχει βάρος. Κάθε βήμα της αφήνει ένα τίμημα. Και όσο προχωρά η ιστορία, τόσο περισσότερο αντιλαμβάνεσαι πως η μεγαλύτερη μάχη δεν δίνεται στους δρόμους της Αλεξάνδρειας, αλλά μέσα στην καρδιά της.
Οι χαρακτήρες του βιβλίου δεν υπάρχουν για να υπηρετήσουν την πλοκή. Είναι εκείνοι που την κινούν. Με τις αδυναμίες τους, τα πάθη τους, τις σιωπές τους και τα λάθη τους. Άλλοτε τους συμπονείς, άλλοτε θυμώνεις μαζί τους και άλλοτε εύχεσαι να μπορούσες να τους προειδοποιήσεις πριν κάνουν το επόμενο βήμα. Αυτή η συνεχής συναισθηματική εναλλαγή είναι από τα μεγαλύτερα προτερήματα του βιβλίου.
Ο έρωτας περνά μέσα από τις σελίδες του «Χάνεμ» με τρόπο ήσυχο αλλά βαθιά ουσιαστικό. Δεν ζητά να γίνει το κέντρο της ιστορίας. Ριζώνει αθόρυβα στις ζωές των ηρώων, επηρεάζει τις αποφάσεις τους, τους λυγίζει, τους δυναμώνει και τους θυμίζει πως ακόμη και στις πιο σκοτεινές εποχές, η καρδιά επιμένει να διεκδικεί τον δικό της χώρο.
Η ιστορία εξελίσσεται με κινηματογραφική ένταση. Η αγωνία μεγαλώνει διαρκώς, τα ιστορικά γεγονότα πλησιάζουν σαν κύμα που ξέρεις ότι θα ξεσπάσει, όμως δεν μπορείς να προβλέψεις ποιον θα παρασύρει. Η αφήγηση δεν βασίζεται σε εύκολες ανατροπές. Βασίζεται στην υπομονή, στη σωστή κλιμάκωση και στη δύναμη των εικόνων που δημιουργεί.
Εκεί όμως που πραγματικά με κέρδισε η Βαλερί Αγγέλου είναι στον τρόπο που δίνει ψυχή στην Ιστορία. Βιώνεις γεγονότα που συνέβησαν πριν από έναν αιώνα, μέσα από ανθρώπους που αγαπούν, φοβούνται, ελπίζουν και παλεύουν να προστατεύσουν όσα έχουν μεγαλύτερη αξία για εκείνους. Έτσι, η Ιστορία παύει να είναι ένα μακρινό κεφάλαιο ενός βιβλίου. Γίνεται εμπειρία.
Η γραφή της είναι πιο ώριμη από ποτέ. Ρέει αβίαστα, δημιουργεί εικόνες χωρίς περιττές υπερβολές και αφήνει τα συναισθήματα να γεννηθούν φυσικά. Δεν προσπαθεί να συγκινήσει τον αναγνώστη. Τον αφήνει να ανακαλύψει μόνος του τους λόγους για τους οποίους θα συγκινηθεί.
Όταν έκλεισα την τελευταία σελίδα, δεν σκέφτηκα μόνο τη Σμαραγδή. Σκέφτηκα όλους εκείνους τους ανθρώπους που χάθηκαν μέσα στις μεγάλες σελίδες της Ιστορίας χωρίς ποτέ να γραφτεί το όνομά τους. Εκείνους που αγάπησαν, ονειρεύτηκαν, θυσιάστηκαν και συνέχισαν να προχωρούν, ακόμη κι όταν όλα έμοιαζαν χαμένα.
Το «Χάνεμ» είναι ένα μυθιστόρημα που δεν σε κερδίζει με φωνές και εντυπωσιασμούς. Σε κερδίζει αθόρυβα. Σε κάνει να αγαπήσεις τους ανθρώπους του, να περπατήσεις στους δρόμους της Αλεξάνδρειας και, όταν φτάσεις στην τελευταία σελίδα, να μείνεις για λίγο ακίνητος.
Γιατί κάποιες ιστορίες δεν τελειώνουν όταν κλείνει το βιβλίο. Συνεχίζουν να ζουν μέσα σου, σαν μια ανάμνηση που επιστρέφει ξανά και ξανά, υπενθυμίζοντάς σου ότι ο χρόνος αλλάζει τις εποχές, ποτέ όμως την ανθρώπινη ψυχή.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου