"Ο' τι μένει να σωθεί", Ιανός Δελφινοσημος , εκδόσεις Κομνηνός. Με την ματιά της Εύας Νάτση!

 Το ποτήρι γέρνει. Το κρασί χύνεται αργά, σχεδόν βασανιστικά, σαν να βλέπεις μπροστά σου μια ολόκληρη ζωή να ξεφεύγει από τα χέρια σου και να μην υπάρχει τρόπος να τη μαζέψεις πίσω. Για μια στιγμή πιστεύεις πως θα προλάβεις. Πως αν κινηθείς γρήγορα, αν πεις τη σωστή λέξη, αν επιστρέψεις στην κατάλληλη στιγμή, κάτι θα σωθεί. Μα η ζωή δεν λειτουργεί έτσι. Υπάρχουν απώλειες που συμβαίνουν αθόρυβα, χωρίς φωνές, χωρίς σκηνές, μόνο με εκείνη τη βαριά σιωπή που αφήνει πίσω της η απουσία. Και αυτή ακριβώς είναι η πρώτη αίσθηση που αφήνει το «Ό,τι μένει να σωθεί» του Ιανός Δελφινόσημος.

"ΤΟ ΜΉΝΥΜΑ" - Γρηγόρης Αυδικος, εκδόσεις ΠΝΟΉ. Με την ματιά της Εύας Νάτση

 «Το μήνυμα» είναι ένα βιβλίο που σε παίρνει από το χέρι ήσυχα και χωρίς να κάνει φασαρία, ούτε εκβιάζοντας το συναίσθημα, σου ανοίγει στιγμές. Μικρές, καθημερινές, ανθρώπινες. Από αυτές που όταν τις διαβάζεις, έχεις την αίσθηση πως κάπου τις έχεις ζήσει κι εσύ, ή τουλάχιστον τις έχεις νιώσει.

Μια πορτοκαλάδα φτιαγμένη μόνο από το χέρι του πατέρα γίνεται κάτι πολύ περισσότερο από ένα ρόφημα. Είναι η παιδική εμπιστοσύνη στην πιο καθαρή της μορφή. Εκείνη η βεβαιότητα πως ό,τι έρχεται από τον γονιό είναι ασφάλεια, φροντίδα, αγάπη. Με τα χρόνια αυτό δεν ξεθωριάζει. Μεγαλώνει μέσα μας και γίνεται μνήμη τρυφερή, σχεδόν ιερή. Έτσι λειτουργούν και οι ιστορίες του Αυδίκου. Δεν μένουν στο τώρα. Ακολουθούν τον αναγνώστη.

"ΔΡΑΚΟΥΛΑΣ" - Η νέα πολυτελής έκδοση που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΚΥΦΑΝΤΑ! Με την ματιά της Εύας Νάτση

 Ο Δράκουλας αυτής της έκδοσης πλησιάζει τον αναγνώστη με τρόπο σιωπηλό και επίμονο. Από τις πρώτες σελίδες δημιουργείται η αίσθηση πως η ιστορία δεν σκοπεύει να αποκαλυφθεί εύκολα, αλλά να ξεδιπλωθεί αργά, σχεδόν υπνωτικά. Η ανάγνωση μοιάζει με πορεία μέσα σε σκοτεινό τοπίο, όπου κάθε βήμα γίνεται με προσοχή και κάθε λέξη αφήνει ίχνος. Το κείμενο δεν αναζητά εντυπωσιασμό, αναζητά εμβάθυνση, και αυτή η επιλογή καθορίζει ολόκληρη την εμπειρία.

"ΑΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΤΑ ΝΕΡΑ". Άννα Γαλανού / Εκδόσεις Διόπτρα. Με την ματιά της Εύας Νάτση.

 Στα «Αχαρτογράφητα νερά» της Άννας Γαλανού ένιωσα τη γη να μετακινείται κάτω από τα πόδια μου. Όχι επειδή λέει μια δύσκολη ιστορία, αλλά επειδή δείχνει χωρίς καμία ωραιοποίηση αυτό που συμβαίνει πίσω από τις κλειστές πόρτες. Η Ειρήνη Μπαλτά δεν είναι μια ηρωίδα φτιαγμένη από χαρτί. Είναι μια γυναίκα που της αφαίρεσαν το δικαίωμα να μεγαλώσει με τους δικούς της όρους. Που την έσπρωξαν σχεδόν παιδί σ’ έναν γάμο που άλλοι αποφάσισαν γι’ αυτήν. Κι εκεί, μέσα σε αυτή την άψογη βιτρίνα, ξεκίνησε ο αργός της πνιγμός.

"Ο τρόπος που λες τ’ όνομά μου" - Kostas Krommydas , Εκδόσεις Διόπτρα - Dioptra Publications . Mε την ματιά της Εύας Νάτση

Η ζωή της κυλούσε ήσυχα, σχεδόν μηχανικά. Ένας γάμος με τη σφραγίδα της συνήθειας, ένα σπίτι που λειτουργούσε στην εντέλεια, ένας άντρας που στάθηκε πλάι της με την οικειότητα της συνήθειας, όχι με τη φλόγα της αγάπης. Εκείνη χαμογελούσε, μα μέσα της έσβηνε. Οι μέρες έμοιαζαν ίδιες, κι ο χρόνος κύλαγε σαν νερό που δεν αφήνει τίποτα πίσω του. Δεν υπήρχε έλλειψη αγάπης, μα έλλειψη παρουσίας. Όταν τα βλέμματα σταματούν να συναντιούνται και οι κουβέντες περιορίζονται στο “πώς πέρασες σήμερα”, τότε η σιωπή γίνεται ο τρίτος ανάμεσά τους. Και μέσα σε αυτή τη σιωπή, μια γυναίκα χάνει τον εαυτό της.

Όλα αλλάζουν ξαφνικά, όχι από επιλογή, αλλά από εκείνα τα γεγονότα που δεν τα περιμένεις και όμως σε ξεριζώνουν. Ένα συμβάν που συγκλονίζει την κόρη της έρχεται σαν κεραυνός να διαλύσει το πέπλο της ψευδαίσθησης. Η ζωή της, που έμοιαζε ακίνητη, αρχίζει να κινείται με ορμή. Ο πόνος της κόρης της γίνεται ο καθρέφτης μέσα στον οποίο αναγκάζεται να δει τη δική της ψυχή. Και τότε όλα όσα είχε θάψει, φόβοι, σιωπές, απωθημένα, αναδύονται στην επιφάνεια με ορμή. Η γυναίκα που έμαθε να σιωπά, τώρα πρέπει να μιλήσει. Η γυναίκα που έμαθε να υπομένει, τώρα πρέπει να ζήσει.

«Τετράκις εις θάνατον» ένας καθρέφτης μιας Ελλάδας που θέλει να ξεχάσει, μα δεν μπορεί. Παναγιώτης Γιαννουλεας, εκδόσεις ΚΥΦΑΝΤΑ! Με την ματιά της Εύας Νάτση!

 Η Μάνη πάντα κουβαλούσε το φως και το σκοτάδι της. Στις πλαγιές της, εκεί που οι πέτρες μιλούν πιο δυνατά απ’ τους ανθρώπους, ξυπνά ακόμη η ιστορία της Αικατερίνης Δημητρέα. Μιας γυναίκας που το όνομά της έγινε συνώνυμο της φρίκης, μα και του αβάσταχτου ερωτήματος πώς γεννιέται το κακό μέσα στην ανθρώπινη ψυχή. Το βιβλίο του Παναγιώτη Γιαννουλέα «Τετράκις εις θάνατον – Η δηλητηριάστρια της Μάνης» δεν αφηγείται απλώς μια σειρά εγκλημάτων. Ξετυλίγει τον ιστό μιας εποχής, τότε που η Ελλάδα πάλευε να σταθεί στα πόδια της κι όμως, στις πιο απομονωμένες της γωνιές, ζούσε ακόμη μέσα στη σιωπή, τον φόβο και την απελπισία.

"ΙΑΝΟΣ" - Νατάσα Γκουτζικιδου, εκδόσεις ΑΥΓΕΡΗ. Με την ματιά της Εύας Νάτση!

 Ο Ιανός της Νατάσας Γκουτζικίδου δεν είναι απλώς ένα αστυνομικό μυθιστόρημα. Είναι ένα ψυχολογικό παιχνίδι με τον χρόνο, την ενοχή και την ανθρώπινη ταυτότητα. Από την πρώτη σελίδα, ο αναγνώστης νιώθει ότι μπαίνει σε έναν κόσμο όπου τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται. Nιώθεις κάτι να κινείται κάτω από το δέρμα σου, σαν προαίσθηση. Ένας serial killer αφήνει πίσω του μια σειρά δολοφονιών, μα εκείνο που πραγματικά στοιχειώνει δεν είναι τα θύματα, είναι τα βλέμματα. Εκείνα που αντικρίζουν το παρελθόν και το αύριο ταυτόχρονα, όπως ο ίδιος ο Ιανός. Σκοτώνει με τελετουργική ακρίβεια, αφήνοντας πίσω του ένα αποτύπωμα σχεδόν φιλοσοφικό. Δεν επιλέγει τυχαία τα θύματά του. Κάθε φόνος είναι ένα μήνυμα. 

"Ανάμεσα σε δύο θεούς" - Ειρήνη Μαλάμου, εκδόσεις Μίνωας! Με την ματιά της Εύας Νάτση

 Από την πρώτη σελίδα ένιωσα κάτι να κινείται μέσα μου, ένα ρίγος γνώριμο και σπάνιο. Δεν ήταν συγκίνηση, ήταν δέος. Η γραφή της Ειρήνης Μαλάμου έχει αυτό το αόρατο βάρος που δεν χρειάζεται να φωνάξει για να ακουστεί. Μπαίνει αθόρυβα, αλλά κυριαρχεί. Χτίζει κόσμους, μα κυρίως, αποκαλύπτει ψυχές. Και στο Ανάμεσα σε δύο Θεούς φτάνει στο απόγειό της.

Το λάθος της συγγνώμης — Wanda Chuard, Εκδόσεις Ενάλιος Ωκεανός . Mε την ματιά της Εύας Νάτση

Τι είναι τελικά η συγγνώμη; Μια πράξη γενναιότητας ή μια προδοσία απέναντι στον ίδιο μας τον εαυτό; Είναι γέφυρα που ενώνει ή μια παγίδα που σε κλείνει για πάντα στον κύκλο του πόνου; Και ποιος αποφασίζει αν είναι λύτρωση ή τιμωρία; Αυτά τα ερωτήματα αναδύθηκαν από τις πρώτες κιόλας σελίδες του νέου μυθιστορήματος της Βενετίας Chuard και με συνόδευσαν μέχρι την τελευταία λέξη.

Η ιστορία δεν απλώνεται σαν ένα απλό αφήγημα, αλλά σαν ένα πέπλο γεμάτο σκιές που ανοίγει σιγά σιγά. Οι ήρωες δεν είναι μακρινοί, δεν είναι πλαστικοί. Στέκονται μπροστά σου, σε κοιτούν, σε ακινητοποιούν. Ο Ντίνος με την ενοχή και την αμφιταλάντευσή του, η Μαργαρίτα με την ανάγκη για αγάπη που συγκρούεται με τον φόβο, η Έλενα με τη σιωπή που γίνεται συνενοχή, η Σόφι με την αθωότητα που κληρονομεί ξένα μυστικά… όλοι τους είναι ψυχές γυμνές, που κουβαλούν βάρος μεγαλύτερο από το σώμα τους. Στις ρωγμές τους βλέπεις τις δικές σου ρωγμές. Στα βλέμματά τους διαβάζεις τις δικές σου αναμνήσεις. Στα σιωπηλά τους δάκρυα αναγνωρίζεις δάκρυα που δεν τόλμησες να αφήσεις να φανούν.

Κριτική | «Ολέθρια Μυστικά» – Γερακίνα Μπουρίκα, εκδόσεις ΚΆΚΤΟΣ! Με την ματιά της Εύας Νάτση

Υπάρχουν ιστορίες που γεννιούνται σιγά, αθόρυβα, σαν υπόγειο ρεύμα κάτω από μια φαινομενικά ήσυχη επιφάνεια. Κι έπειτα, ξαφνικά, ξεσπούν σαν καταιγίδα σαρώνοντας ό,τι γνωρίζαμε ή πιστεύαμε. Αυτή είναι μια τέτοια ιστορία.

Η Γερακίνα Μπουρίκα, με το νέο της μυθιστόρημα «Ολέθρια Μυστικά», δεν έγραψε απλώς ένα ακόμα βιβλίο μυστηρίου. Έστησε ένα σύνθετο ηθικό παζλ. Έπλασε χαρακτήρες με σάρκα και οστά, που δεν σου ζητούν απλώς να τους παρακολουθήσεις. Σε αναγκάζουν να τους νιώσεις. Να μπεις στο πετσί τους. Να θυμηθείς κομμάτια του εαυτού σου που ίσως ήθελες να ξεχάσεις.

Το βιβλίο ξετυλίγει τρεις διαφορετικές ιστορίες, διατρέχοντας τον χρόνο μέσα από δύο βασικές χρονικές περιόδους, για να τις ενώσει με μαεστρία σε ένα εκρηκτικό, απόλυτα λυτρωτικό φινάλε. Πίσω από το πέπλο του μυστηρίου και της δράσης, το κείμενο φέρει τη στόφα μεγάλου ψυχολογικού δράματος.

Η Μπουρίκα ανατέμνει τον έρωτα, όχι ως ιδανικό, αλλά ως εμμονή. Τον απογυμνώνει από τη ρομαντική του λάμψη και τον παρουσιάζει ως δύναμη επικίνδυνη, σχεδόν καταστροφική. Οι σχέσεις που δημιουργεί δεν είναι εύκολες, ούτε τέλειες. Είναι ανθρώπινες. Και γι’ αυτό γίνονται οδυνηρά οικείες.

Κριτική – «Καθεδρικοί» της Κλαούδια Πινιέιρο, ΕΚΔΌΣΕΙΣ CARNIVORA. Με την ματιά της Εύας Νάτση

 

Η Κλαούδια Πινιέιρο, η συγγραφέας που έχει ήδη αποδείξει ότι γνωρίζει να βυθίζει τον αναγνώστη στα πιο σκοτεινά μονοπάτια της ανθρώπινης ύπαρξης, επιστρέφει με ένα έργο-γροθιά. Στους Καθεδρικούς, σε μετάφραση της Ασπασίας Καμπύλη, στήνει ένα λογοτεχνικό μωσαϊκό που ισορροπεί ανάμεσα στο νουάρ και στη βαθιά κοινωνική παρατήρηση. Το φως χαμηλώνει, ο καμβάς γεμίζει με σκιές και ψίθυρους, και η συγγραφέας τοποθετεί προσεκτικά τα πιόνια της: επτά φωνές, επτά μαρτυρίες, επτά συνειδήσεις που φανερώνουν τις χαραμάδες μιας ολόκληρης κοινωνίας.

Το "Λευκό χαρτί" είναι μια κραυγή. Μια υπενθύμιση ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο γενναίο από το να σταθείς μπροστά στη ζωή σου και να τη γράψεις ξανά, από την αρχή. - Χριστίνα Πομόνη, εκδόσεις Συρτάρι. Με την ματιά της Εύας Νάτση

Το "Λευκό χαρτί" της Χριστίνας Πομόνη δεν διαβάζεται. Σε διαλύει. Σε ξεγυμνώνει. Σε αναγκάζει να κοιταχτείς κατάματα, χωρίς φίλτρα, χωρίς δικαιολογίες. Είναι εκείνο το βιβλίο που δεν σου χαρίζεται, σε ξεγυμνώνει λέξη τη λέξη, μέχρι να μείνεις εσύ κι η αλήθεια σου. Κι όταν το τελειώσεις, δεν είσαι πια ο ίδιος άνθρωπος.

Ο Άλκης δεν είναι ένας απλός ήρωας. Είναι το παιδί μέσα μας που δεν έμαθε ποτέ να φωνάζει, ο άντρας που μεγάλωσε κυνηγώντας μια σκιά, το παιδί μιας μητέρας που αγάπησε με τρόπο λάθος, μα μ’ έναν τρόπο που πονούσε. Είναι η φωνή όλων μας που δεν ειπώθηκε. Ο άνθρωπος που ψάχνει να βρει ποιος είναι, μα κάθε φορά που πλησιάζει, τρομάζει από αυτό που βλέπει. Και η συγγραφέας, με το λεπτό της νυστέρι, τον ανοίγει μπροστά μας. Oχι για να τον κρίνουμε, αλλά για να θυμηθούμε.

Χίλιες ζωές σε μία – Μαρία Παπαδάκη*Μια ζωή δεν φτάνει. Μια γυναίκα το απέδειξε.

Σε εποχές που η γυναίκα δεν είχε φωνή, εκείνη μίλησε. Σε στιγμές που η ζωή δεν χάριζε, εκείνη πάλευε να την πάρει στα χέρια της. Κι όταν η Ιστορία γκρέμιζε τα πάντα γύρω της, η Αριστέα δεν κρύφτηκε – στάθηκε απέναντί της και έζησε. Ή μάλλον, έζησε χίλιες ζωές μέσα σε μία.

Η Μαρία Παπαδάκη μάς παραδίδει ένα μυθιστόρημα βαθιά ανθρώπινο, ωμό και τρυφερό ταυτόχρονα, μια αφήγηση που δεν στοχεύει να εντυπωσιάσει, αλλά να αφήσει σημάδι. Το «Χίλιες ζωές σε μία» δεν είναι απλώς η πορεία μιας γυναίκας που αντιστέκεται. Είναι το αποτύπωμα όλων όσων έζησαν κόντρα στο ρεύμα, με ψυχή γδαρμένη αλλά ακέραιη.

Η Αριστέα γεννιέται σε ένα Ρέθυμνο που μυρίζει πατριαρχία και σιωπή. Μεγαλώνει σε μια οικογένεια που θέλει να την καθορίσει πριν προλάβει να καθορίσει η ίδια τον εαυτό της. Και όμως, δεν υποτάσσεται. Θέλει να σπουδάσει, να αγαπήσει, να επιλέξει. Τολμά να ονειρευτεί. Το πληρώνει με μοναξιά, με απώλειες, με διαδρομές που την αναγκάζουν να αλλάξει τόπους, ονόματα, πρόσωπο. Όμως δεν αλλάζει ποτέ ψυχή.

Κριτική για το βιβλίο "Τελεία" του Φίλιππου Δανέζη, εκδόσεις ΑΥΓΕΡΗ. Με την ματιά της Εύας Νάτση

 

Τελεία. Μια μικρή κουκίδα που στα μάτια μας μοιάζει αθώα, μα στον κόσμο του Φίλιππου Δανέζη κουβαλάει βάρος. Είναι το όριο, η γραμμή ανάμεσα στο πριν και το μετά, το σημείο όπου όλα σταματούν ή ξεκινούν ξανά. Και αυτό ακριβώς είναι το μυθιστόρημα: μια ιστορία για τις τελείες που βάζουμε στη ζωή μας, για τους τοίχους που υψώνουμε και για τη στιγμή που όλα ανατρέπονται από μια λέξη, ένα βλέμμα, ένα συναίσθημα.

Ο Φίλιππος Χαρινός είναι ένας ήρωας που χαράζεται στη μνήμη. Πρόεδρος σε εταιρεία ασφαλείας, κινείται με την ακρίβεια ενός καλοκουρδισμένου ρολογιού. Το σακάκι του παραμένει κουμπωμένο, το όπλο του ελέγχεται καθημερινά, οι συνήθειες του γίνονται τελετουργία. Δεν του αρέσουν τα αγγίγματα, δεν αφήνει κανέναν να εισχωρήσει εύκολα στον προσωπικό του χώρο. Είναι άνθρωπος των πράξεων, όχι των λόγων. Ένας άντρας που γνωρίζει πολλά για τους άλλους, μα δεν αποκαλύπτει σχεδόν τίποτα για τον ίδιο.

Κριτική για το βιβλίο "ΤΟ Σ' ΑΓΑΠΩ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΙΠΑ", Στέλλα Καλλέ, εκδόσεις ΈΞΗ. Με την ματιά της Εύας Νάτση!

 Ένα «σ’ αγαπώ» που δεν ειπώθηκε ποτέ μπορεί να γίνει πληγή που ματώνει μια ολόκληρη ζωή. Στις σελίδες του βιβλίου της Στέλλας Καλλέ, η σιωπή αποκτά φωνή, παίρνει σάρκα και οστά, και μας δείχνει πώς η έλλειψη της αγάπης μπορεί να καθορίσει μοίρες, να διαμορφώσει χαρακτήρες, να στοιχειώσει γενιές.

Η ιστορία μάς οδηγεί στον Έβρο, σ’ ένα χωριό που μυρίζει φτώχεια και αγωνία, εκεί όπου η Φούλα σκληραίνει με κάθε γέννα, με κάθε παιδί που φέρνει στον κόσμο. Όταν ήρθε στον κόσμο η μικρότερη, η Αθηνά, ούτε που θέλησε να τη δει, ούτε να την αγκαλιάσει. Έτσι ξεκινά η ζωή ενός κοριτσιού που μεγάλωσε ανεπιθύμητο, σε ένα σπίτι όπου η αγάπη φοβόταν να ξεμυτίσει.

"Η ζωή είναι φτιαγμένη από σταγόνες κάθε είδους: σταγόνες μνήμης που βαραίνουν, σταγόνες αγάπης που λυτρώνουν, σταγόνες ενοχής που σε στοιχειώνουν, σταγόνες συνθηκών που σε ξεπερνούν." Φυστίκι που κυλάει - Εκδόσεις ΔΙΌΠΤΡΑ. Με την ματιά της Εύας Νάτση

 Η βροχή δεν ζητά ποτέ την άδειά μας για να πέσει, απλώς έρχεται. Κι άλλοτε μας δροσίζει, άλλοτε μας πνίγει. Έτσι είναι και η ζωή. Κι έτσι είναι και οι "Σταγόνες" του Φυστίκι ΠουΚυλάει: ένα μυθιστόρημα που στάζει αλήθεια σε κάθε σελίδα, που κυλά σαν νερό και μας οδηγεί σ’ ένα ταξίδι σπαρακτικό, ανθρώπινο, τρυφερό και άγριο μαζί. Δεν είναι ένα βιβλίο που απλώς διαβάζεται, είναι μια εμπειρία που σε κατακλύζει σαν καταιγίδα, αφήνοντάς σε γυμνό απέναντι σε όλα όσα δεν τολμάς να πεις ούτε στον εαυτό σου.

"Η μνήμη, όσο κι αν τυλίγεται στην ομίχλη, δεν χάνεται." Κριτική για το βιβλίο "ΤΑ ΚΟΡΙΤΣΙΑ ΤΗΣ ΟΜΙΧΛΗΣ" του Ναμίκ Ντόκλε, εκδόσεις BytheBook. Με την ματιά της Εύας Νάτση

 Στο τέλος του κόσμου ή ίσως στη μέση του πουθενά, υπάρχει ένα χωριό κρυμμένο μέσα στην ομίχλη. Η Μπουκόινα της Γκόρας δεν είναι απλώς σκηνικό, είναι ζωντανός οργανισμός. Εκεί, όπως λένε οι μύθοι, οι άντρες γεννιούνται με άσπρα μαλλιά και βλέπουν καλύτερα τη νύχτα. Εκεί ο ήλιος ανατέλλει δυο φορές και το φεγγάρι δύει δυο φορές κάθε αυγή. Είναι τόπος όπου η ζωή τυλίγεται στην ομίχλη από την κούνια ως τον τάφο, κι ο Namik Dokle καταφέρνει να την αποδώσει με λόγο που θυμίζει και ποίηση και χρονικό.

Κριτική – Καμία προσευχή για τους πεθαμένους - Γρηγορης Αζαριαδης, εκδόσεις BELL. Mε την ματιά της Εύας Νάτση

Καμία προσευχή δεν ειπώθηκε κι όμως, οι ψυχές δεν σωπαίνουν. Από τον Φεβρουάριο του ’50, όταν μια ομάδα ηττημένων του εμφυλίου αποφάσισε να ληστέψει έναν δωσίλογο, μέχρι τον Γενάρη του ’86, όταν η Μελίνα Γρηγορίου ανακαλύπτει πως η ίδια της η ύπαρξη είναι χτισμένη πάνω σε μυστικά, το Σκοτεινό κουβαλάει πάνω του το βάρος μιας αλήθειας που δεν θάφτηκε ποτέ.

Η ληστεία εκείνη, που ξεκίνησε σαν σχέδιο σωτηρίας, κατέληξε σε σφαγή. Ο αρχηγός της ομάδας έπεσε νεκρός από την καραμπίνα του δωσίλογου, κι οι σύντροφοί του γύρισαν στο χωριό άδειοι, με τα μάτια γεμάτα τρόμο και ενοχή. Ο παπα-Γρηγόρης, άλλοτε αγωνιστής και τώρα ράσος, έμεινε να κουβαλάει το βάρος – το μυστικό, την ενοχή, την κατάρα. Από εκείνη τη νύχτα, ολόκληρο το Σκοτεινό έγινε ένας τόπος που ανασαίνει σκιές.

Τοπία Θολών Οριζόντων – Άρτεμις Παπανδρέου, εκδόσεις ΜΙΧΆΛΗΣ ΣΙΔΈΡΗΣ. Με την ματιά της Εύας Νάτση

 Μια ιστορία που δεν διαβάζεται. Αισθάνεται.

Η Θεώνη. Ένα κορίτσι δεκαπέντε χρονών. Μια καρδιά που άνοιξε για πρώτη φορά στον έρωτα – και πληγώθηκε ανελέητα από τον κόσμο. Από τον πατέρα της. Από την εποχή της. Από τη μοίρα.

Δεν είναι απλώς η πρωταγωνίστρια ενός μυθιστορήματος. Είναι η φωνή εκείνων που δεν μίλησαν ποτέ. Είναι όλες εκείνες οι γυναίκες που πέρασαν μέσα από φωτιά και σιωπή, μέσα από λάσπη και ενοχή, κουβαλώντας στις αποσκευές τους όχι ρούχα – αλλά μυστικά, φόβους και ανείπωτο πόνο.

Η Άρτεμις Παπανδρέου δεν αφηγείται. Δεν περιγράφει. Σκίζει με λέξεις την επιφάνεια. Και από κάτω ξεπροβάλλει η παλιά Ελλάδα – πληγωμένη, διχασμένη, αντρική. Όπου η αγάπη τιμωρείται. Όπου η τιμή μιας κόρης είναι πιο βαριά από την ψυχή της. Όπου μια μητέρα πρέπει να προδώσει κάθε δική της ανάγκη για να σώσει τη δική της κόρη.

Μέσα σε τοπία γεμάτα ομίχλη – εξωτερική και εσωτερική – ξεδιπλώνεται η πορεία μιας γυναίκας που δεν λύγισε. Που έπεσε, που πληγώθηκε, που εξαπατήθηκε από ανθρώπους σκοτεινούς, μα σηκώθηκε. Και όταν δεν μπορούσε να σηκωθεί μόνη της, στάθηκε πλάι της ένας άντρας αλλιώτικος: ο Λαέρτης. Ήρεμος. Δίκαιος. Σιωπηλός φρουρός και άνεμος ελπίδας.

Ελευθερία Καλογνωμά | Άγρια Θάλασσα - Εκδόσεις Γράφημα ! Με την ματιά της Εύας Νάτση

 Η ζωή της Φιλιώς ήταν από νωρίς ένας πόλεμος. Όχι από εκείνους που ξεσπούν με κραυγές και όπλα, αλλά από τους άλλους, τους αόρατους – εκείνους που δίνουν οι ψυχές με τις σκιές τους.

Το παιδί μέσα της κουβαλούσε χρέη που δεν της αναλογούσαν, τραύματα κρυμμένα πίσω από σιωπές, κι έναν πατέρα που κάποιος του στέρησε τη φωνή, το όνομα, τη δικαίωση.

Κι εκείνη έμεινε να μεγαλώνει με μια απουσία που ούρλιαζε μέσα της, να φτιάχνει στο μυαλό της τις σκηνές που δεν έζησε, να χτίζει γύρω από τον πόνο ένα σώμα και μια ταυτότητα.

Δεκατρία χρόνια μετά, η γυναίκα που έγινε, επιστρέφει. Όχι για να διεκδικήσει συγγνώμες, αλλά για να επανορθώσει την αλήθεια. Όχι για να ζητήσει έλεος, αλλά για να στείλει στην κρίση τους ενόχους — ακόμα κι αν ανάμεσά τους είναι κι εκείνη.

Η επιστροφή της δεν είναι θρίαμβος. Είναι αποστολή.